Vài suy nghĩ về sổ viết

 

I. Dẫn nhập

Tôi đọc “và khi tro bụi” của cô Đoàn Minh Phượng vào một buổi chiều mùa hạ năm tôi mười bảy tuổi. Nhân vật chính, trong chuỗi ngày lang thang trên những chuyến xe lửa dài đằng đẵng sau khi chồng cô ra đi, đã tha thiết có một quyển sổ để viết, để biết chính mình là ai. Có một đoạn, cô tự nói với bản thân rằng “Tôi phải đi tìm tôi, ghi chép mình ra trên giấy. Tôi phải nhìn thấy mình, đọc được mình. Tôi phải có thật để cái chết của tôi có thật.” Tôi nghĩ, có lẽ bắt đầu từ khoảnh khắc khi tôi đọc được những dòng ấy, tôi mới hình thành dần nên ý niệm là mình cần một quyển sổ. 

Một quyển sổ của chính tôi, để tôi có thể ghi chép tôi vào trong ấy.

Từ thời trung học, thỉnh thoảng tôi vẫn đứng lại nhìn ngắm, hoặc là mua, mỗi khi bắt gặp một cuốn sổ đẹp. Nhưng dạo đó tôi ghi chép không nhiều, nên mấy quyển sổ cứ thế nằm gọn ghẽ trong một ngăn kéo trên chiếc bàn của tôi. 

Thói quen ghi chép nhiều, mà những khi cao điểm sẽ là hằng ngày, chỉ được bắt đầu từ khi tôi dùng bút máy. Nhưng ngặt nỗi là nếu dùng bút máy, do đặc tính của bút và mực, thì một cuốn sổ có bìa đẹp thôi là chưa đủ. Người ta cần một cuốn sổ phải có giấy bên trong tốt ữa, để có thể viết mà không bị thấm nhòe, và thể hiện được tính cách của mực và chữ. Thế là tôi lại lốc cốc đi tìm hiểu về giấy, về sổ. 

Bên cạnh lý do khá nghiêng về khía cạnh kỹ thuật đó, điều thôi thúc tôi chọn những cuốn sổ tốt còn vì một nguyên nhân nữa, mà phần nhiều thuộc về cảm xúc hơn. Đó là bởi tôi muốn những con chữ, những suy nghĩ của mình, hay nếu xét sâu xa hơn nữa là bản thân tôi, được lưu giữ trên những trang giấy mà tôi biết chắc rằng chúng sẽ không bị ố vàng và gãy giòn theo thời gian. Việc đó cũng giống như tôi đang kín đáo tôn trọng những con chữ của mình, và qua đó gián tiếp tôn trọng con người tôi vậy, việc mà tôi nghĩ, những ai yêu quý con chữ của mình đều cũng sẽ muốn làm. 

Nhìn lại tôi thấy phía trên khá là đủ, hoặc thậm chí là hơi dài một chút cho phần dẫn dắt mở đầu rồi nhỉ. Giờ đến phần trọng tâm nào. Bài hôm nay tôi muốn viết đôi điều về sổ, về những tính chất mà tôi nghĩ mọi quyển sổ tốt nào cũng cần phải có. Và bây giờ chúng ta cùng bắt đầu nhé. 

 

II. Những tính chất cơ bản làm nên một quyển sổ tốt

Hay nói cách khác, đây là những tính chất làm nên một quyển sổ mà bạn, cho dù dùng bút nào cũng cảm thấy viết lên thật “đã tay” và không phải lo lắng quyển sổ của mình có bị ngả vàng sau khi để lâu trên kệ hay không. Thường những quyển sổ tốt như thế sẽ được gắn nhãn là thân thiện với bút máy, do đặc tính của mực bút máy yêu cầu chất lượng giấy viết cao hơn các loại giấy thường. 

1. Bleeding

Bleeding có thể hiểu là hiện tượng mà khi viết trên cùng một tờ giấy, thì mực ở trang trước có bị thấm ra trang sau hay không. Nếu mực bị thấm nhiều quá, thì không thể viết lên trang sau được vì trang giấy ướt và sẽ rất khó nhìn. Hoặc trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, mực còn bị thấm sang những trang tiếp theo hay thậm chí là lên bên mặt nơi bạn kê giấy viết. Và tôi nghĩ đây là tính chất quan trọng nhất cần được cân nhắc đầu tiên mỗi khi lựa chọn một quyển sổ.

Ở các loại giấy tốt, đặc biệt là loại giấy thân thiện với bút máy, do đặc điểm phải chịu được mực viết lỏng hơn nhiều so với mực bút bi hay gel, nên đã được các nhà làm giấy tinh chỉnh để giảm tối thiểu khả năng xảy ra hiện tượng này. Vì vậy khi dùng một cuốn sổ như thế thì bạn sẽ không phải lo lắng tiếc về việc phải nhảy trang vì không viết được ra mặt sau nữa.

Giấy thân thiện với việc viết bút máy thường sẽ không có hiện tượng bleeding

Mà nhắc đến bleeding rồi thì cũng phải nhắc đến ghosting. Ghosting là hiện tượng có thể gọi là nhẹ hơn bleeding, khi mực của trang trước sẽ không bị thấm ra trang sau, nhưng nội dung viết thì sẽ bị in ít nhiều. Hiện tượng ghosting rất dễ bắt gặp trên các loại giấy mỏng có định lượng thấp, dù là giấy tốt phù hợp với bút máy.

2. Feathering

Khi viết trên những loại giấy kém chất lượng, có thể bạn sẽ đôi lần thấy nét chữ ít nhiều bị nhòe đi và lan ra xung quanh, đó là hiện tượng feathering. Lý do của hiện tượng này là do khi viết, mực sẽ thấm vào các sớ giấy nhỏ tạo nên trang giấy, và nếu các sớ giấy có sự liên kết lỏng lẻo với nhau, thì sẽ làm xảy ra hiện tượng này. Trên các loại giấy tốt, bạn sẽ ít gặp hoặc hiếm khi thấy hiện tượng này xảy ra, vì các sớ giấy được liên kết với nhau rất chặt chẽ. 

Hiện tượng feathering thường rất ít xuất hiện trên các loại giấy phù hợp với bút máy

Hồi trước tôi đi thi và được phát cho tờ giấy nháp vàng mỏng tang như giấy gói, dù là viết bằng bút bi lên thì cũng sẽ ít nhiều hơi không vui một tí vì thấy chữ mình lem nhem cả ra. Mà thật nếu kỹ tính thấy chữ mình viết bị lem thì lúc đó cũng dễ dẫn đến tình trạng hơi “quạo” một tẹo nhỉ.

3. Dry-time và Smoothness

Tiếp theo sẽ là hai yếu tố có sự tương quan chặt chẽ với nhau mà tôi nghĩ các loại giấy tốt sẽ đáp ứng được, đó là dry-time và smoothness.

Dry-time là thời gian khô của mực khi được viết lên trang giấy, còn smoothness là cảm giác êm ái mà trang giấy tạo được cho bạn khi viết. Có thể hiểu nôm na là, nếu giấy có dry-time càng cao, mực vừa viết lên là khô ngay trong tích tắc, thì có nghĩa là giấy có độ thấm cao và vì thế sẽ làm giảm đi độ mượt của giấy. Và ngược lại khi giấy càng mịn càng mượt, bạn viết lên mà cảm giác như con chữ “đang bay” vậy, thì đồng nghĩa với việc thời gian khô của mực trên giấy sẽ lâu hơn một tí. Ví dụ cho việc giấy mượt nhưng phải đợi một chút để mực khô là giấy của hãng Life. Tôi dùng quyển Noble của Life viết mượt cực kỳ, thậm chí độ mượt có thể còn làm một số bạn cảm thấy trơn, nhưng khi viết xong thì phải để đó chừng vài giây cho mực khô đi.

Giấy của sổ Life nổi bật với cảm giác mượt mịn

Ở các loại giấy tốt, thì sự chênh lệch giữa hay tính chất này sẽ không nhiều, và tôi nghĩ bạn cũng không cần phải bận tâm lắm đến chúng. Nhưng cũng nên cân nhắc một tí nếu chọn sổ cho những mục đích cụ thể chẳng hạn, như mang sổ đi khắp nơi cần là mở ra viết tốc ký liền thì những quyển sổ có dry-time cao hẳn sẽ phù hợp hơn.

4. Shading và Sheen

Chắc có bạn sẽ tự hỏi vì sao tôi lại để hay đặc điểm này vào, vì đây là đặc điểm gắn liền mực bút máy. Tuy vậy, nếu đào sâu hơn, thì giấy viết cũng sẽ có ảnh hưởng không nhỏ đến việc shading và sheen của mực có được thể hiện hay không nữa.

Trước hết, tôi nghĩ phải giải thích shading và sheen nghĩa là gì. Shading mọi người có thể hiểu là hiện tượng chuyển đổi của màu mực trong khi viết, mà dễ nhận ra nhất là sự thay đổi độ đậm nhạt. Không phải tất cả mọi loại mực bút máy đều có thể tạo ra shading. Tuy nhiên, nếu bạn đã chắc rằng loại mực mình đang dùng có thể tạo được shading, thì tôi nghĩ việc lựa chọn loại giấy viết để giúp hiệu ứng shading thể hiện được rõ nét nhất cũng nên được cân nhắc. 

Yếu tố của giấy để giúp mực tạo nên hiệu ứng shading là thời gian thấm. Nếu giấy có thời gian thấm chậm một chút, thì những nơi có lượng mực nhiều hơn chỗ khác, chẳng hạn như ở nhét bạn ấn tay mạnh hơn, sẽ có thời gian tụ lại và do đó hình thành nên shading. Một trong những loại giấy có thể thể hiện được shading rõ ràng nhất là giấy của nhà Tomoe River. Giấy này bạn vừa viết lên là có thể thấy rõ shading ngay.

Hiệu ứng shading trên giấy Tomoe River

Còn sheen có thể được hiểu là những màu mà mực thể hiện được khi khô đi, bên cạnh màu “chủ ý”. Giả dụ như bạn dùng mực xanh để viết, nhưng khi mực khô đi và bên cạnh màu xanh, bạn còn có thể thấy những sắc của màu đỏ hay vàng chẳng hạn, mà thường là ở viền mực, thì đó là sheen. Cũng giống như shading, không phải tất cả mọi loại mực đều có thể hiện được sheen. Nhưng nếu đã dùng loại mực mà bạn biết thể hiện được sheen rồi, thì việc dùng những loại giấy có độ thấm mực chậm sẽ giúp việc thể hiện được sheen rõ nét hơn.

 

III. Tạm kết

Phía trên là một vài đặc điểm mà tôi nghĩ sẽ làm nên những trang giấy tốt, từ đó hình thành nên một quyển sổ tốt. Hoặc nói cách khác, những quyển sổ tốt, nhất là sổ phù hợp với việc viết bút máy, sẽ đủ chất lượng để có thể đáp ứng được những yếu tố trên. Ngoài ra, cũng có thể kể đến những đặc điểm phụ như thiết kế của sổ, cách đóng gáy rồi layout của trang giấy chẳng hạn, nhưng vì tôi nghĩ các yếu tố ấy sẽ phần nhiều dựa vào cảm quan cá nhân và sở thích của mỗi người, nên xin để phần đó cho các bạn tự quyết định vậy. 

Sổ Midori được đóng gáy để có thể dễ dàng mở phẳng ra

Việc dùng một quyển sổ tốt để viết không chỉ là để thể hiện sự tôn trọng đối với con chữ và bản thân mình, mà theo tôi, nó còn giúp kích thích chúng ta có sự say mê hơn với việc ghi chép và thể hiện rõ hơn suy nghĩ và ý tưởng của mình nữa. Để từ có thể hiểu thêm sâu hơn về mỗi chúng ta và từng bước hoàn thiện mình. 

Để kết lại, tôi chỉ mong qua bài này có thể giúp các bạn phần nào hiểu hơn về giấy, về sổ và có cơ sở để lựa chọn được cho mình một quyển sổ ưng ý và làm người bạn đồng hành trên hành trình viết của mình. 

Hẹn gặp lại các bạn trong những bài viết tiếp theo nhé.

Cám ơn bạn Gấu bự vì phần thông tin, và bên cạnh đó tôi cũng có tham khảo thêm bài viết từ trang fountainpenlove.com

An

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *