Mình nói gì khi mình nói về ngòi bút?

 

Chào các bạn, lại là Cabin tụi mình đây. Trong bài blog nho nhỏ lần trước, chúng mình đã nói về một vài yếu tố cơ bản để lựa chọn cây bút phù hợp với mình. Nhưng những yếu tố đó mới chỉ tập trung vào thiết kế và dáng vẻ bên ngoài của bút, mà một phần thường được quan tâm nhất khi chọn lựa một cây bút là ngòi vẫn chưa được nói đến kỹ lưỡng. Cho nên ở bài blog lần này, tụi mình sẽ tập trung nói về các loại ngòi bút, nhằm giúp các bạn hiểu hơn về ngòi, để từ đó có thể lựa chọn được loại ngòi thích hợp với nhu cầu của mình. 

Bài viết này sẽ được chia làm bốn phần, chúng ta sẽ bắt đầu đi vào tìm hiểu lần lượt từ kích thước ngòi, chất liệu ngòi rồi đến hình dạng đỉnh ngòi và cuối cùng là một số loại ngòi đặc biệt. Nào bây giờ chúng ta sẽ cùng nhau bắt đầu đi vào sâu hơn từng phần nhé.

 

A. Nib size (Tạm dịch: Kích thước ngòi)

Đầu tiên, chúng ta sẽ nói về yếu tố thường được xét đến đầu tiên khi lựa chọn ngòi bút, đó là kích thước ngòi. Có thể hiểu đơn giản kích thước ngòi là kích thước của nét chữ khi được viết ra giấy. Mỗi dạng đỉnh ngòi sẽ có các kích thước ngòi khác nhau. Ở đây, chúng ta sẽ nói chi tiết về kích thước của dạng đỉnh ngòi tròn và đỉnh ngòi vuông. Với đỉnh ngòi vuông, tụi mình sẽ tập trung vào đại diện tiêu biểu nhất là ngòi Italic. 

 

Các cỡ ngòi tròn thông dụng và thông số của bút Lamy
Các cỡ ngòi tròn thông dụng và thông số của bút Lamy (Nguồn ảnh: Lamy)

Dạng đỉnh ngòi tròn là dạng đỉnh ngòi phổ thông, khi viết sẽ tạo ra các nét đơn. Ở dạng đỉnh ngòi này, ta sẽ dễ dàng bắt gặp các cỡ ngòi phổ biến, lần lượt từ mảnh đến dày là EF, F, M và B. Trong đó, cỡ ngòi mảnh là EF và F thường được sử dụng để viết hằng ngày đối với những bạn thích viết nét mảnh, còn cỡ ngòi dày hơn là M và B thường sẽ được các bạn có nét chữ to và dày ưa chuộng và còn thích hợp dùng để ký. Bên cạnh đó, dạng ngòi tròn cũng sẽ có các cỡ ngòi khác như UEF và BB, nhưng các cỡ ngòi này không được sử dụng phổ biến cho lắm.

 

Thông số chung của một số ngòi tròn giữa ngòi Á và ngòi Âu
Thông số chung của một số ngòi tròn giữa ngòi Á và ngòi Âu (Nguồn ảnh: Reddit)

Khi đến Cabin trực tiếp thử bút thì nhiều bạn thắc mắc rằng tại sao cùng có ký hiệu là cỡ ngòi như thế nhưng nét Lamy ngòi EF lại to hơn nét EF của Kaweco, hay cỡ M của Sailor và Pilot lại nhỏ hơn cỡ M của Lamy. Đó là vì tuy cùng có ký hiệu cỡ ngòi như thế, nhưng các hãng sẽ có thông số khác nhau cho cỡ đó chứ không có một thông số chung đồng nhất, nên sẽ dẫn đến có sự chênh lệch như trên. Và thông thường, cỡ ngòi của các hãng bút châu Âu sẽ to hơn cỡ ngòi của các hãng bút châu Á một chút. 

Một ví dụ để dễ hình dung là tuy cùng là cỡ ngòi F với nhau, nhưng cỡ F của Pilot hay Platinum có thông số là 0.3mm, Sailor là 0.4mm và Pelikan hay Lamy là 0.5mm. 

Tiếp theo chúng ta sẽ nói về dạng đỉnh ngòi vuông với đại diện thường gặp là ngòi Italic. Khác với đỉnh ngòi dạng tròn được ký hiệu bằng chữ, cỡ ngòi Italic sẽ được ký hiệu bằng số. Ở đây để dễ hình dung hơn, chúng ta sẽ ví dụ bằng ngòi Italic của Sailor là cây Sailor Calligraphy có các cỡ ngòi lần lượt là 1.0mm, 1.5mm và 2.0mm. Bên cạnh đó Lamy cũng có mẫu Lamy Joy với ngòi Italic có thông số là 1.1mm, 1.5mm, 1.9mm và 2.3mm. Đây cũng là một ví dụ khác của việc các hãng bút sẽ có thông số cỡ ngòi khác nhau cho bút của họ. 

 

B. Nib material (Tạm dịch: Chất liệu ngòi)

Tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau tiếp tục tìm hiểu về một yếu tố khác cũng quan trọng không kém là chất liệu ngòi bút. Các loại ngòi bút máy, thông thường sẽ được làm từ kim loại tốt như thép không gỉ và vàng có độ bền cao, điều này nhằm giúp ngòi giữ được lâu không bị hao mòn do phải liên tục tiếp xúc với mực bút máy. 

Ngoài chất liệu làm nên cả ngòi, đầu ngòi (tip) đều được làm bằng kim loại cứng, như từ thế kỷ XX trở về trước, đầu ngòi được làm bằng Iridium và hiện nay được làm từ các kim loại thuộc nhóm Osmium, Ruthenium, Rhenium hoặc Tungsten để tăng độ bền vì đây là phần ma sát trực tiếp với giấy. 

Sau đây, chúng ta sẽ bàn sâu hơn về hai chất liệu ngòi được sử dụng phổ biến nhất là thép không gỉ và vàng, mà thường là vàng 14k, 18k và 21k. Tụi mình sẽ liệt kể ra một số ưu và nhược điểm của hai loại chất liệu trên. 

Đầu tiên là sẽ về ngòi được làm bằng thép không gỉ. Thép không gỉ là là chất liệu rất phổ biến được sử dụng để làm ngòi bút máy, từ những cây bút phổ thông cho đến cả những cây bút thuộc dòng trung cao cấp. Hai ưu điểm lớn nhất của thép không gỉ là giá thành rẻ và độ bền cao, tuy nhiên thép không gỉ lại không có độ đàn hồi tốt khi viết.

Ngòi thép của bút TWSBI VAC

Tiếp theo hãy cùng nhau nói về chất liệu vàng. Vàng thường được dùng để làm ngòi cho các cây bút thuộc tầm giá trung và cao cấp trở lên. Ưu điểm to bự phải kể đến trước hết khi nói đến chất liệu này là cảm giác sang trọng hơn so với ngòi thép. Bên cạnh đó, vàng cũng có độ đàn hồi cao hơn thép không gỉ, nên khi viết ta sẽ có cảm giác viết tốt hơn. Một điều nữa là khi tuổi vàng càng lớn thì vàng sẽ càng mềm hơn. Tuy nhiên vấn đề giá thành cũng là yếu tố khiến ta phải cân nhắc khi lựa chọn những cây bút có ngòi là từ chất liệu này. 

Cụm ngòi vàng của bút Platinum Century 3776
Ngòi vàng của bút Platinum Century 3776

Tóm lại, nhìn chung thì ngòi thép không gỉ và ngòi vàng đều không có sự khác biệt quá lớn, vì về cơ bản yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến cảm giác viết là chất liệu đầu ngòi (tip). Khi dùng một cây bút, bạn có cảm giác rõ được ma sát rõ trên trang giấy hay không phần lớn là bởi chất liệu đầu ngòi. Đối với các cây bút phổ thông dùng ngòi thép thì chất liệu đầu ngòi cũng đủ tốt rồi. Và bên cạnh đó thì một số ngòi hợp kim cũng có độ đàn hồi khá tốt chứ không cần phải là ngòi vàng. 

 

C. Tip shape (Tạm dịch: Hình dạng đỉnh ngòi)  

Bây giờ chúng mình sẽ cùng nhau tìm hiểu về tip shape, hay tiếng Việt là hình dạng đỉnh ngòi, là phần của ngòi mà khi viết chúng ta sẽ để ma sát trực tiếp lên giấy. Về cơ bản chúng ta sẽ thường có hai dạng đỉnh ngòi thường gặp là round tip – đỉnh ngòi dạng tròn và square tip – đỉnh ngòi dạng vuông. 

Thông số chung của một số ngòi tròn giữa ngòi Á và ngòi Âu
Đỉnh ngòi tròn của bút Kaweco Liliput Fireblue

Như đã nhắc qua ở trên, đỉnh ngòi tròn được sử dụng rất phổ biến, khi viết sẽ cho ra nét đơn và có thể dùng để viết nhanh nên thích hợp dùng để viết hằng ngày. Bên cạnh đó các kích cỡ thường gặp của đỉnh ngòi này là EF, F, M và B, trong đó EF sẽ là mảnh nhất và B là cỡ dày nhất. Ngoài ra chúng ta cũng sẽ có một số cỡ ngòi khác của đỉnh ngòi này như UEF và BB nhưng chúng không được sử dụng phổ biến bằng.

Đỉnh ngòi vuông thường sẽ bao gồm ba loại ngòi là stub nib (S), italic nib (I), cursive italic và oblique nib (O), trong đó Oblique có hai loại là right oblique và left oblique.

Trong ba loại ngòi của đỉnh ngòi vuông, chúng ta sẽ thường thấy stub nib (S) và  italic nib (I) được dùng phổ biến hơn. Stub nib cho nét thanh nét đậm, phù hợp để ký tên hoặc người thích chữ gần như handwriting italic. Còn Italic nib cho nét thanh nét đậm rõ ràng, hợp với phông chữ như italic và gothic. Stub nib và Italic nib thường bị nhầm lẫn với nhau, nên một đặc điểm chúng ta nên ghi nhớ để phân biệt hai loại ngòi trên đó là nét mảnh của ngòi Italic mảnh hơn rất nhiều so với nét mảnh của ngòi Stub. 

Ngoài ta thì chúng ta còn có Oblique nib là phiên bản khác của stub, được cắt xéo khoảng 15 độ sang trái hoặc phải. 

Nét chữ được viết từ ngòi Italic 1.1 mm của bút Lamy Joy

 

D. Một số loại ngòi đặc biệt

  • Ngòi fude
Đỉnh ngòi của Sailor Naginata Fude
Nguồn ảnh: Parka Blogs

Ngòi fude là loại ngòi không được sử dụng dùng nhiều ở các nước Âu Mỹ nhưng lại là loại ngòi rất phổ biến ở châu Á, đặc biệt là ở các nước dùng chữ tượng hình như Nhật Bản và Trung Quốc. Thư pháp bằng chữ tượng hình như chữ Hán thường viết bằng bút lông, nên với đỉnh ngòi được làm nghiêng một góc 40 độ hoặc 55 độ, ngòi fude hoàn toàn có thể tạo nên hiệu ứng thư pháp như khi được viết bằng bút lông. 

 

Ngòi fude có thể tạo ra hiệu ứng nét thanh nét đậm nên ngoài việc được sử dụng để viết chữ tượng hình như chữ Hán, ngòi fude còn được dùng để vẽ và tô màu. 

  • Ngòi zoom
Ngòi Zoom trên bút Sailor 1911 Profit 21
Nguồn ảnh: Parka Blog

Ngòi zoom là loại ngòi đặc biệt được hãng Sailor phát minh dành riêng cho bút của mình. Ngòi zoom có công dụng tương tự như ngòi stub nhưng ngòi zoom được bo tròn chứ không góc cạnh hoặc có bản to như ngòi stub.

Khi dùng ngòi zoom ở tư thế cầm bút bình thường, ngòi sẽ cho ra nét dày, còn khi chúi bút (gần vuông góc với mặt giấy), ngòi sẽ cho nét mảnh hơn.

 

 

  • Ngòi A
Như trong hình là dạng ngòi tròn của Lamy Safari, nếu cầm không đúng sweet spot, thì ta sẽ không thể viết được. Lamy A nib có thể khắc phục vấn đề này (Nguồn ảnh: JetPens)

Ngòi A là ngòi đặc biệt của hãng Lamy, thường được gắn kèm với bút cho trẻ em. Ngòi A được bo tròn toàn bộ (gần giống bút bi) nên dù bạn cầm bút hoặc xoay bút như thế nào thì viết vẫn ra mực.

Chữ A là viết tắt của Anfanger hay Beginner, là ngòi bút dành cho học sinh mới tập viết.

Khác với ngòi round tip, dù không cầm đúng sweet spot, A nib vẫn có thể viết được như bình thường.

 

  • Ngòi LH
Nét chữ được viết từ ngòi Lamy LH
Nguồn ảnh: Pinterest

Ngòi LH là ngòi dành cho người viết tay trái của hãng Lamy đưa ra.

Ngòi được vạt sang phải gần tương tự như ngòi Right-Oblique nên thường bị nhầm lẫn với ngòi RO.

 

E. Tạm kết

Ở trên là một số điểm cơ bản mà tụi mình nghĩ là sẽ cần thiết để các bạn có một cái nhìn tổng quan về ngòi bút. Dĩ nhiên đây mới chỉ là một vài điều cơ bản thôi vì thế giới ngòi bút còn rất đa dạng và có nhiều điều thú vị hơn thế nữa. Bản thân tụi mình, lâu lâu cũng phải ồ à lên ngạc nhiên khi biết được một điều là lạ mới hoặc được trải nghiệm một kiểu ngòi lần đầu tiên mới gặp. Nhưng qua bài này, tụi mình hy vọng sẽ giúp các bạn hiểu thêm về cây bút của mình nói riêng và về bút máy nói chung nha. Còn điều gì băn khoăn thì bạn cứ hỏi Cabin không phải ngại nhe hihi. Hẹn gặp lại các bạn trong những bài blog tiếp theo nghen.

 

Gấu bự và An

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *